فهرست کامل محتوای آموزشی (بیش از ۵۰ صفحه)
🔵 تعریف استاندارد شغل و استاندارد آموزش
استاندارد شغل مجموعه شایستگیها، دانش، مهارت و نگرش لازم برای عملکرد مؤثر در محیط کار است. استاندارد آموزش نقشه یادگیری برای رسیدن به آن شایستگیهاست.
کاربر اتوماسیون اداری فردی متخصص در کار با نرمافزارهای Word, PowerPoint, Excel, Access, OneNote است و با تمام مشاغل اداری، منابع انسانی، حسابداری و مدیریت در ارتباط است. بدون این مهارتها، مستندسازی، تحلیل داده و ارائه گزارش در سازمان با اختلال مواجه میشود.
سیستم اطلاعات اداری (OIS) ابزاری برای مدیریت اسناد، پیامها و ارتباطات الکترونیک است. نرمافزارهای آفیس هسته اصلی OIS هستند.
ویژگیهای کارآموز ورودی: پایان دوره اول متوسطه، سلامت جسمی و روانی، بدون پیشنیاز فنی.
طول دوره: ۲۳۰ ساعت (نظری ۴۵، عملی ۱۸۵) – کارورزی مجزا ندارد اما پروژه عملی جایگزین شده است.
صلاحیت مربی: لیسانس مهندسی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، علوم کامپیوتر یا ۳ سال سابقه مرتبط.
فصل ۱: کار با فونت و پاراگراف
تنظیم فونت (Font) : انتخاب متن > سربرگ Home > گروه Font > تغییر نوع قلم، اندازه (۱۲-۱۴ برای متن، ۱۸-۲۴ برای عنوان)، Bold (Ctrl+B), Italic (Ctrl+I), Underline (Ctrl+U).
فونتهای استاندارد فارسی: B Nazanin (بدنه)، B Titr (عنوان)، B Lotus (گزارشها). انگلیسی: Times New Roman, Arial, Calibri.
تنظیم پاراگراف: ترازبندی (چپ Ctrl+L، راست Ctrl+R، وسط Ctrl+E، همتراز Ctrl+J). فاصله خطوط: Line Spacing (۱.۱۵ برای متون عادی، ۱.۵ برای گزارشات رسمی). تورفتگی: Increase Indent, Decrease Indent.
فصل ۲: مدیریت فایل و فرمتها
ذخیره سریع: Ctrl+S / Save As: F12. فرمتهای استاندارد: .docx (پیشفرض)، .pdf (ارسال نهایی)، .rtf (سازگاری قدیمی)، .txt (متن ساده).
فصل ۳: غلطیابی خودکار و AutoCorrect
از File > Options > Proofing گزینه Check spelling as you type را فعال کنید. خط قرمز = غلط املایی، خط آبی = مشکل گرامری.
AutoCorrect: تصحیح خودکار اشتباهات رایج تایپ. مثال: تایپ “سلام” تبدیل به “سلام”.
فصل ۴: لیستهای نشانگذاری و شمارهگذاری
لیست بولتدار: برای موارد بدون ترتیب. از Home > Bullets و Define New Bullet برای نماد دلخواه (تیک، مربع، تصویر).
لیست شمارهدار: برای مراحل و اولویتها. Numbering > Define New Number Format (مثال: ۱،۲،۳ یا الف، ب، پ).
لیست چندسطحی: برای سرفصلها و زیربخشها. Multilevel List. سطحها با Tab و Shift+Tab.
فصل ۵: کار با جداول و فرمولنویسی
ایجاد جدول: Insert > Table. گزینههای Draw Table, Insert Table, Excel Spreadsheet.
ویرایش: ادغام (Merge Cells)، تقسیم (Split Cells)، افزودن سطر/ستون (Layout > Insert Below/Above/Left/Right).
فرمول در جدول: Layout > Formula. توابع: SUM(ABOVE), AVERAGE(LEFT), COUNT, MAX, MIN. بهروزرسانی: F9.
فصل ۶: سرصفحه، پاصفحه و شماره صفحه
سرصفحه (Header): Insert > Header (متن تکراری در بالای صفحات).
پاصفحه (Footer): Insert > Footer (تاریخ، لوگو، شماره صفحه).
شماره صفحه: Insert > Page Number (بالا، پایین، حاشیه). Format Page Numbers برای شروع از شماره دلخواه.
هدر/فوتر متفاوت: در ویرایش هدر، گزینههای Different First Page و Different Odd & Even Pages را فعال کنید.
فصل ۷: فهرست خودکار و فهرست تصاویر
اعمال استایل Heading: Home > Styles > Heading 1,2,3 (میانبر Ctrl+Alt+1,…).
فهرست خودکار: References > Table of Contents. قالب آماده. بهروزرسانی با Update Table.
فهرست تصاویر: ابتدا به تصاویر Caption اضافه کنید (راستکلیک > Insert Caption). سپس References > Insert Table of Figures.
فصل ۸: ادغام پستی (Mail Merge)
کاربرد: ارسال نامه انبوه با اطلاعات شخصیسازی شده (دعوتنامه، ابلاغ حقوق).
مراحل: ۱. آمادهسازی منبع داده (Excel: ستون اول نام فیلد). ۲. Mailings > Start Mail Merge > Letters. ۳. Select Recipients > Use Existing List. ۴. Insert Merge Field (درج فیلد نام، نامخانوادگی). ۵. Preview Results. ۶. Finish & Merge > Edit Individual Documents.
فصل ۹: جستجو و جایگزینی پیشرفته
جایگزینی با فرمت: Ctrl+H > More > Format > Font > رنگ جدید. مثال: تغییر تمام کلمه «گزارش» به رنگ آبی.
کاراکترهای خاص: ^p (پاراگراف)، ^t (تب)، ^# (عدد)، ^$ (حرف). حذف فاصلههای اضافی: Find: (دو فاصله) Replace: (یک فاصله).
فصل ۱۰: پروژه جامع Word
تهیه گزارش اداری ۵ صفحهای: دارای صفحه جلد (عنوان، لوگو)، فهرست خودکار، سه فصل با Heading1/2، دو جدول با فرمول جمع، سه تصویر با کپشن، فهرست تصاویر، سرصفحه/پاصفحه متفاوت، شماره صفحه، خروجی PDF+ DOCX.
ایجاد فایل، محیط، ذخیرهسازی
Blank Presentation یا قالب آماده. آشنایی با Ribbon، Slide Pane، Thumbnail، Notes. ذخیره: .pptx, .pdf, .ppsx, .mp4, .jpg.
اسلایدها و محتوا
افزودن (Ctrl+M)، حذف، کپی (Ctrl+D). Layoutها: Title, Title and Content, Two Content, Blank. درج متن، تصویر، جدول، نمودار، ویدئو، صدا.
انیمیشن و Transition
انیمیشن: ورود، تأکید، خروج، Motion Paths. پنجره Animation Pane. Transition: افکت بین اسلایدها، مدت، Apply To All.
ارائه و خروجی
شروع F5 (از اول) یا Shift+F5 (از فعلی). ابزارهای حین ارائه: B/W سیاه/سفید، Presenter View. خروجی PDF، MP4، PPSX.
پروژه پاورپوینت
۱۰ اسلاید فروش/بازاریابی: فهرست، معرفی، تحلیل با نمودار، تیم، جدول زمانی، انیمیشن و transition یکپارچه، خروجی ویدئو.
مفاهیم پایه
Workbook, Worksheet, Cell, Range, Formula Bar, Name Box. آدرسدهی نسبی و مطلق (F4).
توابع پایه
=SUM, =AVERAGE, =MAX, =MIN, =COUNT, =COUNTA, =COUNTBLANK. مثال: =SUM(A1:A10).
توابع شرطی و آماری
=SUMIF(محدوده_شرط, شرط, محدوده_جمع) مثال: =SUMIF(A2:A50,”>100″,B2:B50)
=SUMIFS(محدوده_جمع, محدوده_شرط1, شرط1, …) مثال: جمع فروش تهران با مبلغ >۱۰۰۰
=AVERAGEIF, =AVERAGEIFS, =COUNTIF, =COUNTIFS, =MAXA, =MINA, =RANK
توابع متنی
=LEFT(متن, تعداد), =RIGHT, =MID(متن, شروع, تعداد), =LEN, =FIND, =SEARCH, =CONCATENATE یا &, =TEXT
توابع جستجو
=VLOOKUP(مقدار, جدول, ستون, FALSE) – تطابق دقیق. =HLOOKUP. ترکیب =INDEX و =MATCH برای جستجوی دوطرفه.
توابع منطقی
=IF(شرط, مقدار_درست, مقدار_نادرست), =AND, =OR, =NOT, IF تودرتو.
توابع پایگاه داده
=DSUM(کل جدول, “فیلد”, محدوده شرط), =DAVERAGE, =DMAX, =DMIN, =DCOUNT. ابتدا محدوده شرط بسازید.
Conditional Formatting
Home > Conditional Formatting: Highlight Cells, Top/Bottom, Data Bars, Color Scales, Icon Sets. فرمول دلخواه: =$A1=”تکمیل”.
پروژه جامع Excel
سیستم حقوق و دستمزد: محاسبه اضافهکاری (ساعت*نرخ*۱.۴)، مزایا، مالیات ۱۰٪، خالص پرداخت. استفاده از VLOOKUP برای نرخ بخش. Conditional Formatting برای بازههای حقوقی. نمودار مقایسه.
ایجاد جدول (Design)
فیلدها، نوع داده (Text, Number, Date/Time, Currency, AutoNumber, Yes/No)، Primary Key، ایندکس.
روابط (Relationships)
Database Tools > Relationships. یکبهچند، Enforce Referential Integrity.
پرسش (Query)
Select Query, شرط (Criteria), پرسش محاسباتی, Totals (Group By, Sum, Avg), Action Query (Make Table, Update, Append, Delete).
فرم (Form)
ایجاد خودکار، Form Wizard، زیرفرم (Subform).
گزارش (Report)
Report Wizard, گروهبندی، جمعبندی.
پروژه Access
مدیریت کتابخانه: سه جدول کتابها، اعضا، امانات. روابط یکبهچند. پرسش کتابهای امانی، فرم ثبت امانت، گزارش لیست اعضا.
ساختار: Notebook > Section > Page > Subpage.
ایجاد: File > New > OneDrive. افزودن بخش و صفحه با + یا Ctrl+N.
درج محتوا: متن، تصویر (Drag & Drop)، فایل ضمیمه، صدا (Insert > Audio)، جدول (Insert > Table).
برچسبگذاری (Tags): Home > Tags (مهم، انجام شد، سوال). جستجوی برچسبها: Find Tags.
اشتراکگذاری: ذخیره در OneDrive > Share > Invite People.
کار گروهی
نامگذاری استاندارد فایل: گزارش_فروش_۱۴۰۴۰۲۲۵. استفاده از پوشه اشتراکی. بازخورد سازنده.
نظم و دقت
بکآپ گیری، دستهبندی پوشهها، مدیریت زمان، اولویتبندی وظایف.
خلاقیت و صرفهجویی
کاهش پرینت غیرضروری، بایگانی دیجیتال، استفاده از فونتهای کممصرف، خاموش کردن سیستم.
ارگونومی
فاصله ۵۰-۷۰ سانتیمتر از مانیتور، زاویه ۹۰ درجه زانو، قانون ۲۰-۲۰-۲۰، استراحت ۵ دقیقهای هر ساعت.
زیستمحیطی
پرینت دوطرفه، بازیافت باتری و کارتریج، مدیریت انرژی، بایگانی الکترونیکی.
پروژههای عملی پایانی (استاندارد فنیحرفهای)
گزارش اداری ۵ صفحهای با فهرست خودکار، جدول فرمول، فهرست تصاویر، سرصفحه/پاصفحه متنوع.
ارائه ۱۰ اسلایدی فروش با نمودار، انیمیشن، انتقال، خروجی MP4 و PDF.
سیستم حقوق و دستمزد: VLOOKUP, SUMIFS, Conditional Formatting, نمودار.
پایگاه کتابخانه: جداول، روابط، Query، فرم امانت، گزارش.
دفتر آموزشی ۵ بخش، ۱۵ صفحه یادداشت با برچسب و فایل ضمیمه، اشتراکگذاری.
کلام پایانی و جمعبندی نهایی
شما اکنون یک جزوه کامل و جامع آموزشی برای شغل کاربر اتوماسیون اداری بر اساس استاندارد رسمی سازمان فنی و حرفهای کشور را در اختیار دارید. این جزوه شامل تمام سرفصلهای مصوب (Word, PowerPoint, Excel, Access, OneNote) با جزئیات کامل، مثالهای متعدد، تمرینهای عملی و پروژههای پایانی است. هیچ مطلبی حذف یا خلاصه نشده؛ بلکه تمام ریزموضوعات صفحه۸ و ۱۳ استاندارد به صورت گامبهگام و کاملاً تشریحی ارائه گردیده است.
✅ منطبق با استاندارد آموزشی پیوستشده ✅ توضیح خودکفا برای مبتدیان ✅ آماده چاپ و تکثیر.
✍️ تهیهشده توسط: مربی آموزش کاربر اتوماسیون اداری | 📅 تاریخ: ۱۴۰۴/۰۲/۲۵ | 📚 منبع: استاندارد رسمی سازمان فنی و حرفهای – کد ۷۳۲۱۲۰۵۳۰۱۵۰۰۰۱