مهارت‌آموزی و اشتغال زنجیره خدمات خودرویی رضوی

پروپوزال عملیاتی همکاری مشترک سه‌جانبه | مهارت‌آموزی و اشتغال زنجیره خدمات خودرویی رضوی

۱. خلاصه اجرایی

این پروپوزال چارچوب همکاری عملیاتی مشترک میان دبیرخانه کانون‌های خدمت رضوی استان آذربایجان غربی، شرکت آموزش و مشاوره کارآفرینی بیلگی سایار و فروشگاه لوازم یدکی خودرو آقاپور را پیشنهاد می‌کند. هدف، ایجاد مسیری مشخص از شناسایی و استعدادیابی تا مهارت‌آموزی تخصصی و سپس اشتغال یا خودکفایی اقتصادی برای جامعه هدف کانون خدمت رضوی در حوزه خدمات خودرویی است.

این طراحی بر شکاف موجود میان «آموزش مهارت» و «ورود به بازار کار» متمرکز است و از ظرفیت‌های سه نهاد به‌صورت مکمل استفاده می‌کند: کانون خدمت رضوی برای شناسایی و پشتیبانی اجتماعی، بیلگی سایار برای آموزش و منتورینگ کسب‌وکار، و آقاپور برای تأمین زنجیره قطعات، بازار و اشتغال.

این پروپوزال با اتکا به تفاهم‌نامه موجود میان دبیرخانه کانون‌های خدمت رضوی و بیلگی سایار برای ایجاد «مرکز تحقیق و توسعه کارآفرینی و اشتغال» طراحی شده است که هدف‌گذاری توانمندسازی حداقل ۱۰۰٬۰۰۰ نفر را دنبال می‌کند. همچنین مدل همکاری آقاپور با تعمیرکاران خودرو—شامل تأمین قطعات با قیمت مناسب و معرفی تعمیرکاران در بستر آنلاین—به‌عنوان زیرساخت عملی اشتغال در این پروژه به کار گرفته می‌شود.

۲. ضرورت و منطق طراحی

۲-۱. شکاف موجود

کانون‌های خدمت رضوی ظرفیت گسترده‌ای در شناسایی محرومان و بسیج خادمیاران دارند و بیلگی سایار نیز مجوزهای لازم برای آموزش مهارتی و مشاوره کارآفرینی را داراست. با این حال، خروجی‌های آموزشی بدون اتصال به یک زنجیره واقعی کسب‌وکار، به اشتغال پایدار منتهی نمی‌شود. از سوی دیگر، فروشگاه آقاپور پارتس به‌عنوان یک کسب‌وکار فعال در حوزه قطعات خودرو، به‌ویژه گروه رنو، به نیروی انسانی ماهر و شبکه تعمیرکاران معتبر نیاز دارد و سازوکار همکاری با تعمیرکاران را نیز تعریف کرده است.

۲-۲. منطق سه‌جانبه

نهاد سرمایه اصلی نقش در پروژه
کانون خدمت رضوی شبکه مویرگی خادمیاران، شناسایی محرومان، اعتماد اجتماعی شناسایی و معرفی جامعه هدف، پشتیبانی اجتماعی و انگیزشی
بیلگی سایار مجوز آموزش فنی‌وحرفه‌ای، مشاوره کارآفرینی، توانایی تدوین طرح کسب‌وکار آموزش مهارتی، استعدادیابی (مدل DISC)، کوچینگ و تدوین طرح اشتغال
آقاپور پارتس زنجیره تأمین قطعات، بستر آنلاین، تقاضای واقعی برای تعمیرکار تأمین قطعات آموزشی/کاری، بازار فروش، اشتغال و معرفی تعمیرکاران

این ترکیب، چرخه‌ای ایجاد می‌کند که در آن آموزش به بازار متصل می‌شود و بازار نیز به نیروی آموزش‌دیده بازخورد می‌دهد.

۳. اهداف عملیاتی

هدف کلان: ایجاد اشتغال پایدار یا خودکفایی اقتصادی برای حداقل ۵۰ نفر از جامعه هدف کانون خدمت رضوی در زنجیره خدمات خودرویی طی ۱۲ ماه.

اهداف اختصاصی

  1. شناسایی و استعدادیابی حداقل ۱۵۰ متقاضی از میان جامعه هدف کانون با اولویت جوانان، بانوان سرپرست خانوار و مددجویان معرفی‌شده.
  2. برگزاری دوره‌های مهارتی خودرویی برای حداقل ۸۰ نفر با استانداردهای قابل‌قبول در بازار.
  3. اتصال حداقل ۳۰ نفر از فارغ‌التحصیلان به فرصت‌های شغلی، شامل استخدام، کارآموزی با حقوق یا خوداشتغالی با پشتیبانی آقاپور.
  4. تدوین و اجرای حداقل ۱۰ طرح کسب‌وکار کوچک در حوزه خدمات خودرویی با منتورینگ بیلگی سایار و همکاری تأمین آقاپور.
  5. ایجاد یک شبکه تعمیرکاران رضوی متشکل از فارغ‌التحصیلان تأییدشده که در بستر آقاپور معرفی شوند.

۴. جامعه هدف و معیارهای انتخاب

جامعه هدف اصلی، افراد معرفی‌شده از سوی کانون خدمت رضوی هستند که در یکی از گروه‌های زیر قرار می‌گیرند: مددجویان کمیته امداد و بهزیستی، جوانان جویای کار، بانوان سرپرست خانوار، و افراد دارای مهارت‌های پایه اما فاقد اتصال به بازار کار.

معیارهای انتخاب: انگیزه و تعهد به اتمام دوره، حداقل سواد پایه، توانایی جسمی متناسب با حرفه خودرویی، و نتیجه ارزیابی استعدادیابی اولیه. بیلگی سایار در تفاهم‌نامه خود با کانون، رویکرد استعدادیابی مبتنی بر مدل DISC را پیش‌بینی کرده است که ریسک ناشی از انتخاب نامناسب را کاهش می‌دهد.

۵. بسته خدماتی و مسیر عملیاتی

مرحله ۱: شناسایی و استعدادیابی (ماه ۱–۲)

کانون خدمت رضوی با استفاده از شبکه خادمیاران، فراخوان و معرفی متقاضیان را انجام می‌دهد. بیلگی سایار ارزیابی اولیه شامل آزمون رفتارشناسی و مصاحبه کوتاه را اجرا می‌کند. خروجی این مرحله، فهرست نهایی پذیرفته‌شدگان و تعیین مسیر هر فرد است: مهارت‌آموزی منجر به استخدام، یا مهارت‌آموزی منجر به خوداشتغالی.

مرحله ۲: مهارت‌آموزی تخصصی (ماه ۲–۶)

دوره‌های پیشنهادی با قابلیت نهایی‌سازی بر اساس نیازسنجی بازار و ظرفیت بیلگی سایار:

سرویس و نگهداری خودروهای سواری

دوره پایه، مناسب ورود به بازار کار.

تعمیرکار برق خودرو

دوره تخصصی‌تر با تقاضای بازار بالا.

شناخت قطعات و اصول فروشندگی لوازم یدکی

برای مسیر خوداشتغالی یا اشتغال در فروش.

دوره‌ها با استانداردهای سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای هم‌راستا می‌شوند. بیلگی سایار پیش‌تر دوره «سرویس و نگهداری خودروهای سواری» را در سامانه خود داشته است. آقاپور در این مرحله می‌تواند قطعات و نمونه‌های واقعی را برای کارگاه‌های عملی تأمین کند و کارآموزان را با زنجیره تأمین آشنا سازد.

ماژول مکمل کسب‌وکار (۲ جلسه): بیلگی سایار اصول اولیه قیمت‌گذاری، بازاریابی محلی و مدیریت مالی یک کسب‌وکار کوچک خودرویی را ارائه می‌دهد. این ماژول برای افرادی که مسیر خوداشتغالی را انتخاب می‌کنند، الزامی است.

مرحله ۳: کارآموزی و اتصال به بازار (ماه ۵–۸)

این مرحله، نقطه تمایز پروژه است. آقاپور پارتس بر اساس مدل همکاری خود با تعمیرکاران، دو مسیر ایجاد می‌کند:

مسیر الف — اشتغال آقاپور فارغ‌التحصیلان منتخب را به‌عنوان کارآموز یا تعمیرکار همکار به شبکه تعمیرکاران طرف قرارداد خود معرفی می‌کند. آقاپور همچنین می‌تواند قطعات را با شرایط ویژه به این تعمیرکاران عرضه کند و از این طریق، وفاداری و پایداری شغلی را تقویت نماید.

مسیر ب — خوداشتغالی برای افرادی که تمایل به راه‌اندازی کسب‌وکار مستقل دارند، بیلگی سایار طرح کسب‌وکار ساده تدوین می‌کند و آقاپور به‌عنوان تأمین‌کننده اولیه قطعات با قیمت همکاری عمل می‌کند. کانون خدمت رضوی نیز در صورت وجود منابع، فرد را به تسهیلات خوداشتغالی از جمله وام‌های کانون معرفی می‌کند.

مرحله ۴: پایش و تثبیت (ماه ۸–۱۲)

بیلگی سایار شاخص‌های اشتغال شامل درآمد ماهانه، تداوم فعالیت و رضایت مشتری را پایش می‌کند. آقاپور بازخورد عملکرد فنی تعمیرکاران معرفی‌شده را ارائه می‌دهد. کانون خدمت رضوی وضعیت پایداری اجتماعی خانوار را بررسی می‌کند. جلسات سه‌ماهه سه‌جانبه برای رفع موانع و تصمیم‌گیری درباره توسعه یا اصلاح مسیر برگزار می‌شود.

۶. تقسیم مسئولیت‌ها و تعهدات

حوزه کانون خدمت رضوی بیلگی سایار آقاپور پارتس
شناسایی و جذب مسئول اصلی؛ فراخوان، معرفی، پشتیبانی انگیزشی همکاری در تدوین معیارهای انتخاب —
استعدادیابی تأیید نهایی پذیرش از منظر اجتماعی مجری ارزیابی رفتاری و مهارتی —
آموزش تأمین فضای مناسب در صورت وجود و هماهنگی فرهنگی مسئول اصلی محتوا، مدرس، گواهی تأمین قطعات و محیط کارگاهی عملی در حد امکان
کارآموزی/اشتغال پشتیبانی اجتماعی و پیگیری وضعیت فرد کوچینگ شغلی و تدوین طرح کسب‌وکار میزبان کارآموز، معرفی به شبکه، تأمین قطعات
پایش گزارش وضعیت اجتماعی خانوار گزارش شاخص‌های اشتغال و درآمد گزارش عملکرد فنی و بازخورد بازار
تأمین مالی معرفی به منابع حمایتی کانون/کمیته امداد ارائه خدمات آموزشی طبق تعرفه توافقی تأمین قطعات آموزشی و کاری با شرایط همکاری
نکته حقوقی: این پروپوزال ذیل چارچوب تفاهم‌نامه موجود کانون–بیلگی سایار قابل اجراست و نیازی به تفاهم‌نامه جدید میان این دو نهاد ندارد. برای ورود آقاپور به‌عنوان «همکار اجرایی زنجیره تأمین و اشتغال»، یک صورت‌جلسه سه‌جانبه یا الحاقیه کافی است که دامنه تعهدات آقاپور را مشخص کند.

۷. منابع مورد نیاز و برآورد اولیه

منابع انسانی: یک هماهنگ‌کننده پروژه به‌صورت پاره‌وقت از سوی یکی از سه نهاد، مدرسان بیلگی سایار، یک رابط از کانون برای پیگیری جامعه هدف، و یک مسئول فنی/بازار از آقاپور برای ارزیابی و معرفی کارآموزان.

منابع مالی (برآورد سرانگشتی): هزینه اصلی، اجرت مدرس و مواد آموزشی است. بیلگی سایار در مدل همکاری جامع خود، «خدمات پایه رایگان» و «خدمات تخصصی در قالب قرارداد مستقل» را تفکیک کرده است. پیشنهاد می‌شود بخش آموزش پایه از محل منابع آموزشی کانون یا حامیان تأمین شود و هزینه‌های تخصصی مانند کوچینگ فردی یا تدوین طرح کسب‌وکار برای افرادی که به مرحله خوداشتغالی می‌رسند، از تسهیلات یا کمک‌هزینه فردی/حامیانه پوشش داده شود. آقاپور تعهد مالی نقدی ندارد و آورده او تأمین قطعات با قیمت همکاری و میزبانی کارآموزی است.

منابع فیزیکی: کارگاه عملی در صورت وجود در مجموعه بیلگی سایار یا همکاری فنی‌وحرفه‌ای استان، و فضای جلسات توجیهی قابل تأمین از سوی کانون.

۸. زمان‌بندی اجرایی (۱۲ ماه)

  1. ماه ۱: تشکیل کارگروه سه‌جانبه، نهایی‌سازی الحاقیه، فراخوان.
    خروجی: توافق عملیاتی امضا شده؛ فراخوان منتشر شده.
  2. ماه ۱–۲: استعدادیابی و انتخاب.
    خروجی: ۱۵۰ نفر ارزیابی‌شده؛ ۸۰ نفر پذیرفته نهایی.
  3. ماه ۲–۶: اجرای دوره‌های مهارتی.
    خروجی: ۸۰ نفر آموزش‌دیده؛ حداقل ۷۰ نفر گواهی پایان دوره.
  4. ماه ۵–۸: کارآموزی و اتصال به بازار.
    خروجی: ۳۰ نفر در کارآموزی/اشتغال؛ ۱۰ طرح کسب‌وکار تدوین‌شده.
  5. ماه ۸–۱۲: پایش و تثبیت.
    خروجی: ۲۵ نفر با درآمد پایدار حداقل ۳ ماه متوالی؛ گزارش نهایی سه‌جانبه.

۹. شاخص‌های کلیدی موفقیت (KPI)

نرخ تکمیل دوره
حداقل ۸۵٪ پذیرفته‌شدگان
نرخ اتصال به بازار (اشتغال یا خوداشتغالی)
حداقل ۴۰٪ فارغ‌التحصیلان
میانگین درآمد ماهانه افراد شاغل‌شده پس از ۳ ماه
حداقل سطح معیشت پایه خانوار
تداوم اشتغال پس از ۶ ماه
حداقل ۷۰٪ افراد شاغل‌شده
رضایت جامعه هدف از مسیر طی‌شده
حداقل ۸۰٪ رضایت در نظرسنجی پایانی

۱۰. مدیریت ریسک

ریسک سطح احتمال راهکار کاهش
انصراف متقاضیان در میانه دوره متوسط پرداخت کمک‌هزینه ایاب‌وذهاب از سوی کانون؛ منتورینگ انگیزشی
عدم تناسب آموزش با نیاز واقعی بازار پایین تا متوسط نیازسنجی اولیه با آقاپور؛ بازخورد بازار در طول دوره
محدودیت ظرفیت کارآموزی در آقاپور متوسط تعریف حداقل ظرفیت مشخص در الحاقیه؛ جایگزینی با تعمیرکاران همکار آقاپور
تأخیر در تأمین منابع مالی متوسط شروع با دوره‌های کم‌هزینه و مقیاس‌پذیر؛ فازبندی اجرا
عدم پایداری کسب‌وکارهای خوداشتغال متوسط ماژول اجباری کسب‌وکار؛ منتورینگ ۶ ماهه بیلگی سایار؛ اتصال به تأمین آقاپور

۱۱. خروجی نهایی و گام بعدی

خروجی این همکاری، یک الگوی قابل تکرار برای اتصال خدمات اجتماعی کانون‌های خدمت رضوی به زنجیره‌های واقعی کسب‌وکار است. در صورت موفقیت فاز اول (۱۲ ماه)، می‌توان آن را به حوزه‌های دیگر مانند خدمات فنی ساختمان و تعمیرات لوازم خانگی، یا شهرستان‌های دیگر استان تعمیم داد.

گام فوری پیشنهادی: برگزاری یک جلسه سه‌جانبه در سطح مدیران برای تأیید چارچوب کلی، تعیین نماینده تام‌الاختیار هر نهاد، و امضای الحاقیه همکاری سه‌جانبه که ظرفیت‌ها و تعهدات آقاپور را به تفاهم‌نامه کانون–بیلگی سایار پیوست کند.
پروپوزال عملیاتی همکاری مشترک سه‌جانبه | مهارت‌آموزی و اشتغال زنجیره خدمات خودرویی رضوی دبیرخانه کانون‌های خدمت رضوی آذربایجان غربی • بیلگی سایار • آقاپور پارتس