سفر تاریخی شناخت رفتار انسان

بقراط بزرگترین حکیم یونانی، رفتار انسان‌ها را در ۴۰۰ سال پیش از میلاد مورد بررسی قرار داد. او متوجه شد که ما انسان‌ها در رفتارهای خود تشابهات و تفاوت‌هایی را نشان می‌دهیم. وی رفتار افراد را به چهار دسته صفراوی، دموی، بلغمی و سوداوی تقسیم کرده بود.

بر اساس مشاهدات وی ما انسان‌ها یکسان هستیم، با این وجود هر یک منحصر به فرد می‌باشیم. دانشمندان دیگری نیز همانند جالینوس رفتارهای انسان را به مدل‌های مختلفی تقسیم کرده بودند که امروزه نیز در علم پزشکی به آن‌ها اشاره می‌شود.

با ادامه یافتن این نظریات، اثبات شده است که رفتارهای قابل مشاهده می‌توانند در گروه‌هایی طبقه‌بندی شوند. این عمل باعث به وجود آمدن پدیده‌ای شده است که اکنون به نام “زبان رفتاری” شناخته می‌شود.

مدل رفتاری دیسک (DISC)

که به عنوان “مدل رفتاری برتر” شناخته می‌شود، یکی از معتبرترین ابزارهای رفتارشناسی در جهان است. DISC استاندارد یا زبان مشترکی است برای شناخت و بازگشایی رموز رفتاری افراد و پیش‌بینی رفتارهایی که به طور معمول از آنان مشاهده می‌شود.

این مدل اولین بار در سال ۱۹۲۸ میلادی توسط دکتر ویلیام مولتون مارستون بر اساس مطالعات روانشناسی کارل گوستاو یونگ معرفی شد. مارستون اعتقاد داشت که چهار بُعد رفتاری وجود دارد که می‌توان افراد را بر اساس آن طبقه‌بندی نمود.

نکته کلیدی: همه ما ترکیبی منحصربه‌فرد هستیم

هیچ شخصی به‌طور کامل D، I، S یا C نیست، بلکه هر فردی ترکیبی از این چهار بُعد را کم و بیش دارد. بُعد اصلی رفتاری فرد بُعدی است که میزان آن از بقیه بیشتر بوده و با یکی از این چهار حرف شناخته می‌شود.

چهار بعد اصلی مدل DISC

تسلط (D)

Dominance

متمرکز بر اهداف، برون‌گرا، قوی‌تر از محیط

تأثیرگذاری (I)

Influence

متمرکز بر مردم، برون‌گرا، قوی‌تر از محیط

ثبات (S)

Steadiness

متمرکز بر مردم، درون‌گرا، ملایم‌تر با محیط

وظیفه‌شناسی (C)

Conscientiousness

متمرکز بر اهداف، درون‌گرا، ملایم‌تر با محیط

هر چهار بُعد رفتاری با شدت و ضعفی متفاوت در همه افراد مشاهده می‌شوند، اما هر فرد یک بُعد یا چند بُعد غالب رفتاری دارد که معمولاً طبق آن نسبت به محیط پیرامون خود واکنش نشان می‌دهد.

آزمون رفتارشناسی DISC چیست و چه نیست؟

در خیلی جاها از DISC به عنوان یک آزمون شخصیت‌شناسی نام برده می‌شود، در حالی که یک آزمون رفتارشناسی است. درک این تفاوت بسیار مهم است.

  • DISC چه چیزی نیست: یک معیار کامل از چیزی که هستیم نمی‌باشد. درباره هوش و مهارت‌ها صحبت نمی‌کند و موفقیت در شغل را پیش‌بینی نمی‌کند.
  • DISC چه چیزی است: فقط یک جنبه از تمام آنچه که باعث خاص بودن ما می‌شود را نشان می‌دهد، یعنی نحوهٔ عملکرد و برقراری ارتباطمان. ابزار بسیار ارزشمندی است برای شناخت ویژگی‌های رفتاری مشترک.

کاربردهای DISC در سازمان و زندگی

  • ارتباط موفق‌تر و بهبود همکاری‌ها
  • ساخت تیم‌های با عملکرد بالا
  • تبدیل شدن به یک رهبر مؤثر
  • افزایش فروش و موفقیت خدمات
  • کمک به گزینش و هدایت درست در استخدام و استعدادیابی